![]() |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ |
|||||
|
|||||
| Αρχαία Αγορά |
|||||
Η αγορά αποτελεί το κέντρο της αρχαίας πόλης της Κέρκυρας και βρίσκεται δίπλα στο πολεμικό λιμάνι της, γνωστό ως λιμάνι του Αλκινόου, και τα ιερά της πόλης. Οι ανασκαφές του προηγούμενου αιώνα στα βαθύτερα στρώματα έδειξαν ότι η κατοίκηση στην περιοχή αρχίζει στα τέλη του 8ου αι. π.Χ. με την εγκατάσταση εδώ των πρώτων αποίκων και συνεχίζεται μέχρι τη παλαιοχριστιανική εποχή, οπότε οικοδομείται η βασιλική, η οποία δεσπόζει στο χώρο.?Ακμή σε αυτή την περιοχή της Κέρκυρας σημειώνεται κατά τους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους, οπότε αποκτά και το χαρακτήρα της αγοράς της πόλης. Τα ερείπια των κτηρίων και τα λείψανα που σώζονται δεν επιτρέπουν παρά μια αποσπασματική θεώρηση της ιστορίας του χώρου. Η πρώτη κατοίκηση του από την οποία έχουν εντοπιστεί μόνο θραύσματα κεραμικής και τμήματα τοίχων τοποθετείται στον 8ο αι. π.Χ. Κατόπιν τα ευρήματα μας οδηγούν κατευθείαν στην ύστερη ελληνιστική περίοδο στην οποία ανήκουν το πλακόστρωτο της αγοράς καθώς και τα θεμέλια κτηρίων δημόσιου χαρακτήρα. Η κατοίκηση κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους επιβεβαιώνεται από τα θεμέλια ωδείου των ρωμαϊκών χρόνων κάτω από την παλαιοχριστιανική βασιλική καθώς και από τα λείψανα ρωμαϊκών λουτρών και ρωμαϊκού βαλανείου. |
|||||
Εργαστήριο κεραμεικής της αρχαίας πόλης της Κέρκυρας |
|||||
Το εργαστήριο κεραμεικής της αρχαίας πόλης της Κέρκυρας βρίσκεται νότια της αρχαίας Αγοράς, κοντά στην σημερινή λιμνοθάλασσα Χαλικιόπουλου, το αρχαίο εμπορικό λιμάνι της πόλης της Κέρκυρας, τον Υλλαϊκό λιμένα. Οι αρχαιότητες αποκαλύφθηκαν στα πλαίσια σωστικής ανασκαφής και ακολούθησε η απαλλοτρίωση του οικοπέδου. Η ζωή του εργαστηρίου και η ακμή του τοποθετείται από το τέλος των αρχαϊκών χρόνων έως τον 3ο αι. π.Χ., εποχή που η Κέρκυρα περνά, νωρίτερα από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο, στην επιρροή των Ρωμαίων, οπότε φαίνετια να σταματά η λειτουργία του. |
|||||
Υλλαϊκός λιμένας |
|||||
Ο χώρος, ο σημερινός κόλπος της Γαρίτσας αποτελεί τμήμα των εγκαταστάσεων στο λιμάνι του Αλκινόου, του πολεμικού λιμανιού της αρχαίας πόλης της Κέρκυρας που έβλεπε προς την Ήπειρο. Ο Αρχαιολογικός Χώρος του Λιμανιού της Κέρκυρας κατοικήθηκε από τους αρχαϊκούς χρόνους έως τους ρωμαϊκούς, ενώ ακμή σημειώθηκε σε αυτόν κατά τους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους, όπως δηλώνεται και από το μνημειακό πλακόστρωτο της αγοράς αυτή την εποχή. Με βάση τα μέχρι στιγμής ανασκαφικά δεδομένα από την πρώτη χρήση - φάση του χώρου στους αρχαϊκούς χρόνους, έχει αποκαλυφτεί στο βόρειο τμήμα του, τοίχος που πρέπει να ανήκει στα τεχνικά έργα του λιμανιού. Κατά την κλασική περίοδο έχουμε στοιχεία και πάλι μόνο γι' αυτό το τμήμα του χώρου ενώ στους ελληνιστικούς χρόνους ανήκει το τμήμα των νεωρίων που έχει ανασκαφτεί, τα λείψανα των οικοδομημάτων νότια του μαζί με το πλακόστρωτο της αγοράς Η πόλη καταστράφηκε απ' τα στρατεύματα του Οκτάβιου το έτος 31 π.Χ. λίγο πριν τη ναυμαχία του Ακτίου και τα ερείπιά της χρησιμοποιήθηκαν για να μπαζωθεί το λιμάνι στα τέλη του 1ου αι. π.Χ. Στην τελευταία, ρωμαϊκη φάση χρήσης του χώρου, ανήκουν λείψανα κτηρίου στο βόρειο τμήμα του χωρου, εκεί όπου εκτείνονταν στις προηγούμενες φάσεις οι λιμενικές εγκαταστάσεις. Η περιοχή του λιμανιού μπαζώθηκε εκ νέου το Μεσαίωνα με αποτέλεσμα η ακτογραμμή να μετατεθεί πολύ πιο βόρεια. |
|||||
Μνημείο προς τιμήν του Μενεκράτη |
|||||
Πρόκειται για ταφικό μνημείο, κενοτάφιο προς τιμήν του Μενεκράτη, προξένου της Κέρκυρας στην Οιάνθεια, πόλη κοντά στο σημερινό Γαλαξείδι. Φέρει επιγραφή σύμφωνα με την οποία ο δήμος αναγνωρίζοντας το έργο του, ανέγειρε το μνημείο με τη βοήθεια του αδελφού του Πραξιμένη που ήλθε για το σκοπό αυτό από την πατρίδα του. Η επιγραφή σε κορινθιακό αλφάβητο χρονολογείται στα 600 π.Χ. και συγκαταλέγεται στις αρχαιότερες σωζόμενες ελληνικές επιγραφές. Αντίστοιχα ο αρχιτεκτονικός τύπος του κενοταφίου τοποθετείται χρονολογικά στα 570/540 π.Χ. και βρίσκει μοναδικό παράλληλο στη Λίνδο της Ρόδου, το κενοτάφιο προς τιμήν του Κλεόβουλου το οποίο δεν έχει χρονολογηθεί με ακρίβεια. Το μνημείο αποκαλύφθηκε το 1843 την περίοδο της Αγγλοκρατίας στο νησί, κατά τη διάρκεια δημοσίων έργων. Έκτοτε έχει υποστεί σημαντικές φθορές λόγω της έκθεσής του και του εύθρυπτου υλικού του. Πρόκειται για κυκλικό κενοτάφιο που πατάει σε εξέχουσα βάση και αποτελείται από πέντε δόμους από μαλακό, κιτρινωπό, ντόπιο πωρόλιθο κατά το ισοδομικό σύστημα. Η κωνική στέγη του δεν είναι η αρχική, αλλά πρέπει να είναι παρόμοια με εκείνη. Το μνημείο καλύπτεται από λίθους εν είδει ακτινωτής κεραμώσεως και καταλήγει στην κορυφή σε κεντρική ορθογώνια πλίνθο. Το μνημείο του Μενεκράτη βρίσκεται στα όρια του νεκροταφείου που αναπτύχθηκε κατά τους αρχαϊκούς χρόνους στα βόρεια της αρχαίας πόλης και εκτείνεται έξω από τα τείχη, απέναντι από την πύλη του λιμανιού του Αλκινόου. Η χρήση του συνεχίστηκε και κατά τους ελληνιστικούς χρόνους ενώ περιορίστηκε κατά τη ρωμαϊκή περίοδο. Πάνω στους τάφους συχνά τοποθετούνταν σήματα, απλά ή σύνθετα, τα οποία πολλές φορές αποτελούν μοναδικά έργα τέχνης. Μοναδικό παράδειγμα αποτελεί το 'λιοντάρι του Μενεκράτη' που φυλάσσεται στο αρχαιολογικό Μουσείο της Κέρκυρας και ονομάστηκε έτσι καθώς υπήρχε αρχικά η εντύπωση πως ήταν τοποθετημένο πάνω στην κεντρική ορθογώνια πλίνθο του κενοταφίου του Μενεκράτη. |
|||||
Ναός τηςΉρας στο Mon Repo |
|||||
Σε χαμηλό ύψωμα προς το λόφο της Ανάληψης, στα βορειοδυτικά του ναού του Καρδακίου, αποκαλύφθηκαν από τον Doerpfeld το 1914, και ανασκάφηκαν την δεκαετία του 1960, τα λείψανα ιερού τεμένους με διάρκεια ζωής από τα αρχαϊκά έως τα ελληνιστικά χρόνια. Δυστυχώς οι πολλαπλές καταστροφές του χώρου επέφεραν ολική σχεδόν καταστροφή στα κτίρια του ιερού και ειδικότερα στον κυρίως ναό, που ήταν αφιερωμένος στην Ήρα. Εντοπίστηκαν ανασκαφικά: Η κοίτη θεμελίωσης και ελάχιστοι κυβόλιθοι μεγαλοπρεπούς ναού, που κατασκευάστηκε στα τέλη του 7ου αι. π.Χ. με επιβλητική πήλινη αρχιτεκτονική κεράμωση. Στα τέλη του 5ου αι. π.Χ., πυρκαγιά κατέστρεψε τον ναό οπότε ανηγέρθηκε, νέος περίπτερος με μαρμάρινη στέγη και αρκετές αθηναϊκές και ιταλιώτικες επιδράσεις, Έξω από τον υστεροαρχαϊκό περίβολο του ιερού εντοπίστηκαν: α) Μικρό υπαίθριο ιερό, που χρονολογείται στα τέλη του 6ου αι. π.Χ. και αποδίδεται στον Απόλλωνα Κορκυραίο. β) Μικρό διμερές κτίσμα με φρέαρ του 5ου αι. π.Χ. γ) Κτίριο των ελληνιστικών χρόνων δ) Τριμερές ελληνιστικό κτίριο με φρέαρ και πλακόστρωτο δάπεδο που χαρακτηρίζεται ως αναπαυτήριο των προσκυνητών. Η τελική καταστροφή του νεώτερου ναού και η εγκατάλειψη του ιερού επήλθαν κατά τους τελευταίους ελληνιστικούς χρόνους. |
|||||
| Ναός Αρτέμιδος στην περιοχή των Αγ. Θεοδώρων | |||||
Ο ναός βρίσκεται στην περιοχή των Αγ. Θεοδώρων δίπλα στο Υλλαϊκό λιμάνι. Εντοπίσθηκε τυχαία το 1910 όταν βρέθηκαν τμήματα του δυτικού γιγαντιαίου αετώματος του, που σήμερα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας και αποτελεί το παλαιότερο από τα μεγάλα λίθινα αετώματα της αρχαίας ελληνικής τέχνης. Πρόκειται για δωρικό ψευδοδίπτερο ναό, που χτίσθηκε στα 590-580 π.Χ. Είχε τρίκλιτο σηκό,πρόναο και οπισθόδομο.
Είχε στην περίστασή του 8 Χ 17 κίονες, και έφερε αρχικά πήλινη στέγη. Απ' αυτή διασώζονται τμήματα της γραπτής, πήλινης σίμης, η οποία στα 535-525 π.Χ. αντικαταστάθηκε από άλλη μαρμάρινη. Δυστυχώς σήμερα από το ναό διασώζεται στο χώρο μόνον η τάφρος θεμελίωσης του πτερού και του σηκού καθώς και ορισμένοι λιθόπλινθοι στήριξης του πλακόστρωτου δαπέδου του πτερού. Το μεγάλο λίθινο αέτωμα του ναού που κοσμούσε τη δυτική πλευρά του ναού, με την κεντρική παράσταση της Γοργούς και τους λεοντοπάνθηρες εκατέρωθεν της που πλαισιώνονται στις δύο γωνίες του αππό σκηνές τιτανομαχίας, σήμερα εκτείθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κερκύρας. Από το ναό πλακόστρωτος δρόμος πλάτους 3μ. οδηγεί στα ανατολικά σε βωμό, του οποίου το νότιο άκρο εισχωρεί κάτω απ' το Μοναστήρι των Αγ. Θεοδώρων. Ο βωμός, του οποίου το μήκος αντιστοιχεί στο πλάτος του ναού αποτελείται από θεμελίωση και βάθρο με τρίγλυφα και μετόπες. Κατά μήκος της Βόρειας πλευράς του ναού υπάρχει τμήμα μεγάλου αναλημματικού τοίχου, μπροστά από τον οποίο βρέθηκε κρηπίδωμα, που στήριζε πιθανότατα τους κίονες μιας στοάς. |
|||||
| Ναός Αγίων Ιάσωνα και Σωσιπάτρου | |||||
Οικοδομήθηκε γύρω στο 1000 μ.Χ στην περιοχή του Ανεμόμυλου από μάστορες της Αττικής ή Βοιωτίας σε προϋπάρχον καθολικό μονής, προς τιμήν του Αγ. Ανδρέα και έπειτα των Αγίων Ιάσωνα και Σωσιπάτρου. Από την αρχική διακόσμηση σώζονται ελάχιστες τοιχογραφίες του 11ου - 13ου αι. Απέκτησε αργότερα εικόνες του κρητικού Εμμ. Τζάνε (17ος αι.).
Ο ναός ανήκει στον τύπο του απλού δικιονίου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλλο. Είναι κτισμένος σύμφωνα με το πλινθοπερίκλειστο σύστημα, φέρει κεραμοπλαστικό διάκοσμο και για το κτίσιμό του χρησιμοποιήθηκε και αρχαίο υλικό. Κατά τα έτη 1960, 1969, 1972,1976, 1978 έγινε συντήρηση του μνημείου, καθαρισμός τοιχογραφιών και φορητών εικόνων και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. |
|||||
| Ναός Καρδακίου | |||||
O ναός βρίσκεται στην απότομη ανατολική ακτή της χερσονήσου της Αναλήψεως, (εντός του κτήματος του Μον-Ρεπό) ακριβώς επάνω στην πλαγιά που βλέπει προς τη θάλασσα, λίγο ψηλότερα από την πηγή του Καρδακίου.
Αποκαλύφθηκε απ' τους Άγγλους το 1822 στις απότομες πλαγιές λίγο ψηλότερα απ' την πηγή του Καρδακίου. Πρόκειται για δωρικό ναό μικρών διαστάσεων (11,91 Χ 25,5 μ) των υστεροαρχαϊκών χρόνων (510 π.Χ.), του οποίου το ανατολικό τμήμα έχει κατολισθήσει προς την θάλασσα. Είναι ο καλύτερα σωζόμενος απ' τους κερκυραϊκούς ναούς. Έξι (6) κίονες στέκονταν στις στενές και δώδεκα (12) σε κάθε μία απ' τις μακρές πλευρές του. Μέσα στην σηκό υπήρχε βωμός. Ο ναός έχει αρχιτεκτονικές ιδιαιτερότητες, που προέρχονται απ' τον συγκερασμό στοιχείων του ιωνικού ρυθμού καθώς και της αποικιακής αρχιτεκτονικής στην Μεγάλη Ελλάδα. Από το όνομα της πηγής επικράτησε να ονομάζεται ο ναός στο Καρδάκι, ενώ η κατά καιρούς ταύτισή του με την λατρεία του Απόλλωνα ή του Ποσειδώνα δεν έχει επιβεβαιωθεί ανασκαφικά. Δύο αναλημματικοί τοίχοι της Αγγλοκρατίας συγκρατούν τα χώματα στα νότια και δυτικά του ναού. Πίσω απ' τους δύο αναλημματικούς αυτούς τοίχους βρέθηκαν δύο τοίχοι των αρχαίων χρόνων που συνάπτονται σε ορθή γωνία και σώζονται σε ύψος αρκετών δόμων. |
|||||
Ναός Ρόδας |
|||||
| Δωρικός περίπτερος εν παραστάσει ναός του 5ου αι. π.Χ.
Ανασκάφηκε τα έτη 1938-1939. Σώζεται στο επίπεδο της θεμελίωσης. Ο ναός δεν είχε οπισθόδομο ενώ την περίστασή του σχημάτιζαν 11 κίονες στις μακρές και 6 στις στενές πλευρές. Οι κίονες του ναού ήταν μονολιθικοί και τμήματά τους σώζονται εντοιχισμένα σε νεώτερη γειτονική μικρή οικία. Η θεμελίωση του πτερού είναι ιδιαίτερα επιμελημένη ενώ ο τοίχος του κυρίως ναού έχει ελαφρύτερη κατασκευή. Η ανωδομή πρέπει να ήταν πλινθόκτιστη. Μέσα στο σηκό σώζονται 4 θεμέλια βάθρων, τα οποία φανερώνουν την θέση αφιερωμάτων ή λατρευτικών αντικειμένων. Σε απόσταση 6,70μ ανατολικά του ναού σώζεται ορθογώνιος βωμός διαστάσεων 12 Χ 2,30 μ . Καταλαμβάνει όλο το πλάτος του ναού και αποτελείται από σειρά μεγάλων ορθογώνιων καλοπελεκημένων πωρόλιθων, που περιβάλλει πυρήνα από λιγότερο δουλεμένους. Η προς το ναό σειρά φέρει υποτομή στο κάτω μέρος. Στο μέσο του ορθογώνιου βάθρου αποκαλύφθηκε ο κυρίως βωμός, του οποίου βρέθηκαν μόνο λίγες πλάκες. Ευρήματα από την ανασκαφή στο ναό εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κέρκυρας. |
|||||
| Οικία Καποδίστρια | |||||
Διόροφο κτίριο κτισμένο το 1845, από τον αρχιτέκτονα Χρόνη. Στο εσωτερικό του υπάρχει μια αξιόλογη ταβανογραφία, πάνω σε κατασκευή από καλάμια που "κρέμεται" από την υποδομή του πατώματος του 2ου ορόφου.
Το μέγαρο ανήκε στην οικογένεια Καποδίστρια. Μεταπολεμικά και μέχρι το 1969, το κτίριο στέγαζε τη Νομαρχία Κέρκυρας και ο χώρος πάνω από την ταβανογραφία χρησιμοποιούταν σαν κατοικία του εκάστοτε Νομάρχη. Το 1979 έγιναν διάφορες εργασίες επισκευής και συντήρησης. |
|||||
| Παλαιόπολη | |||||
Η Παλαιόπολη αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα της αρχαίας πόλης της Κέρκυρας και βρίσκεται στο βόρειο άκρο της χερσονήσου του Κανονιού. Η χρήση του χώρου αρχίζει στα τέλη του 8ου αι. π.Χ., εποχή του αποικισμού της Κέρκυρας από τους Κορίνθιους και φτάνει στα χριστιανικά χρόνια. Τα λείψανα της παλαιοχριστιανικής Βασιλικής του Ιοβιανού, του 5ου αι.μ.Χ., δεσπόζουν τώρα στην περιοχή. Ακμή στην Παλαιόπολη σημειώνεται αρχικά κατά τους αρχαϊκούς χρόνους και στη συνέχεια στους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους επικεντρωμένη στο χώρο της αγοράς και του λιμανιού. Εν μέρει άνθιση στον ίδιο χώρο παρατηρείται κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, με την κατασκευή ωδείου και τη λειτουργία εκτεταμένου λουτρικού συγκροτήματος.
Από την πρώτη περίοδο κατοίκησης του χώρου (περίοδος αποικισμού), έχουν βρεθεί μόνο θραύσματα κεραμικής. Από τους αρχαϊκούς χρόνους, πέραν ισχυρού τοίχου του λιμανιού της πόλης, έχουν διασωθεί και ανασκαφτεί πάλι σποραδικά αρχιτεκτονικά στοιχεία και ως επί το πλείστον έχει συλλεχτεί κεραμική. Η κλασική περίοδος στην Κέρκυρα στιγματίζεται από την εμφύλια διαμάχη που ξέσπασε και τη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή που ακολούθησε, με αποτέλεσμα να εντοπίζεται εντελώς αποσπασματικά ανασκαφικά. Στους ελληνιστικούς χρόνους κτίζονται διάφορα κτήρια, ορισμένα από τα οποία βάσει των ανασκαφικών δεδομένων χαρακτηρίζονται ως δημόσια. Ο χώρος της αγοράς, προς το τέλος της περιόδου αυτής, αποκτά την τελική μνημειακή μορφή του με το εκτεταμένο πλακόστρωτο. Στους ρωμαϊκούς χρόνους συνεχίζεται η ανοικοδόμηση στην περιοχή με την κατασκευή ωδείου, στοάς , βαλανείου και συγκροτήματος λουτρών. Η χρήση του χώρου περιορίζεται κατά τους χριστιανικούς αιώνες, μετά τις αλλεπάλληλες βαρβαρικές επιδρομές, φτάνοντας έως τα τέλη του 5ου αι. μ.Χ. Τα πρώτα ευρήματα στο χώρο αποκαλύφτηκαν στα χρόνια της Αγγλοκρατίας, όταν κατέρρευσε λόγω καιρικών συνθηκών τμήμα των πρανών του δωρικού ναού του Καρδακίου. Αργότερα οι ανασκαφές στο χώρο έγιναν μεταξύ των ετών 1936 - 1955 και την περίοδο αυτή αποκαλύφτηκε τμήμα της αγοράς και της παλαιοχριστιανικής βασιλικής. Από το 1987 μέχρι σήμερα ο χώρος ανασκάπτεται συστηματικά από την κα. Πρέκα σε συνεργασία με τον καθηγητή T. Hackens του Πανεπιστημίου της Louvain. Την περίοδο αυτή αποκαλύφτηκαν τα ρωμαϊκά λουτρά, τα νεώρια του λιμένος του Αλκινόου και σημαντικό τμήμα του λίθινου πλακόστρωτου δαπέδου της αρχαίας αγοράς. Σημαντικά αναστηλωτικά έργα πραγματοποιήθηκαν στο χώρο των ρωμαϊκών λουτρών, τα έτη 1994-1995. |
|||||
Παλαιοχριστιανική Βασιλική της Παλαιόπολης |
|||||
Η Παλαιόπολη βρίσκεται στη χερσόνησο νότια της σημερινής πόλης, όπου κτίστηκε η αρχαία Κέρκυρα. Το σημαντικότερο μνημείο της είναι η Βασιλική της Παλαιόπολης, που οικοδομήθηκε τον 5ο αιώνα από τον επίσκοπο Ιοβιανό πάνω στα ερείπια ρωμαϊκού ωδείου. Καταστράφηκε επανειλημμένα τον 6ο αι. (Βάνδαλοι - Γότθοι), τον 11ο (Σαρακηνοί - Νορμανδοί), το 1537 (Τούρκοι) και στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ξανακτίστηκε τον 11ο αι. ως τρίκλιτη με νάρθηκα και το 1680 από τον Κρητικό μοναχό Αρσένιο Καλούδη.
Τo 1968 περισυλλέχθηκαν και αποθηκεύτηκαν στο Μουσείο Παλαιών Ανακτόρων όλα τα τεμάχια των παλαιοχριστιανικών αρχιτεκτονικών μελών, θωρακίων, κιονίσκων, επικράνων κ.τ.λ. Το 1960 και 1969 έγιναν εργασίες συντήρησης ψηφιδωτών. |
|||||
Πύργος Νεραντζίχας |
|||||
Τμήμα πύργου από το αρχαίο τείχος της πόλης. Σώζεται ενσωματωμένο στα ερείπια της βυζαντινής εκκλησίας της Παναγίας της Νεραντζίχας, πάνω σε μικρό ύψωμα στα δυτικά του ναού της Αρτέμιδας.
Ο πύργος χρονολογείται στον 5ο αι. π.Χ. και προστάτευε πύλη του τείχους της πόλης. Πάνω στον αρχαίο ισοδομικό τοίχο από ασβεστολιθικούς λιθόπλινθους στηρίζεται ο βόρειος τοίχος της βυζαντινής εκκλησίας. Στο εσωτερικό του πύργου διακρίνονται και επιχρίσματα του βυζαντινού ναού. Από τον πύργο, τον λεγόμενο της Νεραντζίχας από το όνομα της εκκλησίας, που ήταν αφιερωμένη στην Παναγία την Νεραντζίχα, το αρχαίο τείχος συνεχιζόταν μάλλον προς ΒΑ, ακολουθώντας την κορυφογραμμή των λόφων που καταλήγουν στο τρίστρατο των οδών Δαίρπεφλδ - Αλκινόου - Αγ. Θεοδώρων. |
|||||
| Ρωμαϊκά λουτρά Αχαράβη | |||||
Στη θέση Σκάλες Αχαράβης, στη Βόρεια Κέρκυρα, αποκαλύφθηκε τμήμα εγκατάστασης λουτρών, που προφανώς ανήκε σε μεμονωμένη ρωμαϊκή έπαυλη.
Τον πυρήνα του κτηρίου αποτελεί ένας περίπου ορθογώνιος χώρος που απαρτίζεται από επιμέρους αίθουσες για το ζεστό νερό (caldarium). Διακρίνονται με σαφήνεια τρεις συνεχόμενες αίθουσες (δωμάτια 1,2,3) από ΒΑ προς ΝΔ, που επικοινωνούν μεταξύ τους με δύο θυραία ανοίγματα, ενώ η συνέχεια των τοίχων υποδηλώνει την ύπαρξη τουλάχιστον άλλων τριών ακόμη προς ΒΔ και ΝΔ. Σε δύο αίθουσες βρέθηκαν οι στυλίσκοι του υποκαύστου. Οι στυλίσκοι είναι κτισμένοι από κυκλικές πλίνθους και ασβεστοκονίαμα και εδράζονται σε ορθογώνια πλίνθο. Στα νοτιοανατολικά τους αποκαλύφθηκαν άλλοι δύο επιμήκεις χώροι. Ίσως πρόκειται για τη θέση λουτήρων. Κάτω από τη θύρα μέσω της οποίας οι αίθουσες επικοινωνούν, αποκαλύφθηκε τμήμα αγωγού κυκλοφορίας του θερμού αέρα μεταξύ των κτηρίων. Εκεί βρέθηκαν όστρακα αγγείων ρωμαϊκής εποχής, ανάγλυφος λύχνος (3ος -4ος αι. μ.Χ.), θραύσματα ανάγλυφων σκύφων (2ος -3ος αι. μ.Χ). Επίσης, χάλκινα νομίσματα (από τον 3ο αι. π.Χ. έως και λίγα υστερορωμαικά), καθώς και θραύσματα υαλοπινάκων, μαρμάρινα πλακίδια και δύο ιωνικά κιονόκρανα. Στα βορειοανατολικά των λουτρών, αποκαλύφθηκε επίμηκες κτήριο, σε τμήμα του οποίου διασώζονται τα λείψανα δύο αποθηκευτικών πίθων. Προς Ν των λουτρών αποκαλύφθηκε τμήμα άλλου ορθογωνίου κτηρίου που διαιρείται σε δύο χώρους. Οι τοίχοι του είναι χτισμένοι με αδρά δουλεμένους ασβεστόλιθους και αργούς λίθους. Στα Δ των λουτρών αποκαλύφθηκε ένας ακόμη λιθόκτιστος αγωγός. Μεταξύ των κινητών ευρημάτων συγκαταλέγονται μαρμαροθετήματα, θραύσματα υαλοπινάκων και λίγα νομίσματα των ρωμαϊκών χρόνων (1ος -4ος αι. μ.Χ.). |
|||||
Ρωμαϊκά λουτρά στα Μωραΐτικα |
|||||
Τα ρωμαϊκά λουτρά στα Μωραΐτικα ήταν γνωστά από παλιά, δεδομένου ότι μερικά από τα ανώτερα τμήματά τους ήταν και είναι υπέργεια, ορατά και σε αρκετά καλή κατάσταση (βλ. Rieman, Les Iles Ioniennes, Corfu, σ. 41).
Η επιφανειακή έρευνα που έγινε το 1988 έδειξε αφενός μεν την κάτοψη των λουτρικών εγκαταστάσεων σε γενικές γραμμές και αφετέρου οριοθέτησε το χώρο. Το κέντρο των εγκαταστάσεων αυτών ορίζεται στο περίπου τετράγωνο δωμάτιο, του οποίου οι τοίχοι σώζονται από παλιά σε αρκετά καλή κατάσταση, σχεδόν μέχρι τη στέγη, με ημικυκλική δεξαμενή (Χώρος Α). Νότια αυτού βρίσκεται ο Χώρος Β, με ορθογώνια δεξαμενή και ο Χώρος Γ επίσης με ημικυκλική, αλλά μικρότερη δεξαμενή. Στα ανατολικά, σε χαμηλότερο επίπεδο σώζονται οι Χώροι Ε, Ζ και Η. Ολόκληρη η ΝΑ γωνία των λουτρικών εγκαταστάσεων, όπου εκτείνονταν και τα κυριότερα κτήρια, έχει καταστραφεί από νεώτερα κτήρια. Από τη νότια πλευρά, ο κοινοτικός δρόμος διέκοψε επίσης τη συνέχεια του μνημείου. Δοκιμαστικές τομές στα ΝΔ της εγκατάστασης δεν έδωσαν αρχιτεκτονικά ή κινητά ευρήματα. |
|||||
Ρωμαϊκά Λουτρά Παλαιόπολης |
|||||
Τα Ρωμαϊκά Λουτρά του αρχαιολογικού χώρου της Παλαιόπολης Κέρκυρας βρίσκονται στο δυτικό όριο της πόλης σε άμεση γειτονία με τον αρχαιολογικό χώρο του Mon- Repos, περιοχή των ιερών της αρχαίας πόλης της Κέρκυρας. Οι πρώτες ενδείξεις χρήσης του χώρου τοποθετούνται στους αρχαϊκούς χρόνους ενώ η ακμή του στη ρωμαϊκή εποχή.
Τα λουτρά κατασκευάστηκαν στα τέλη του 1ου αι. και στις αρχές του 2ου αι. μ.Χ. και χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2ου και 3ου αι. μ.Χ. Επισκευάστηκαν κατά τον 4ο και 5ο αι. μ.Χ. και πιθανόν ορισμένοι χώροι τους να λειτούργησαν τότε ως εργαστήρια. Τον 6ο αι. μ.Χ. καταστράφηκαν από σεισμούς. Η έρευνα στο χώρο ξεκίνησε στα πλαίσια σωστικής ανασκαφής (πρώην οικόπεδο Κουρμουλή Κασφίκη). Στη συνέχεια ο χώρος απαλλοτριώθηκε και ακολούθησε συστηματική ανασκαφική έρευνα έως τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας. Στο βόρειο τμήμα του χώρου αυτού έχουν ανασκαφεί τα ρωμαϊκά λουτρά, στο μέσο και νότιο τμήμα του κεντρικός αρχαίος αγωγός που διατρέχει το χώρο από τα ανατολικά προς τα δυτικά και λείψανα κτιριακών εγκαταστάσεων διαφόρων εποχών. |
|||||
Ρωμαϊκή έπαυλη με Λουτρά στις Μπενίτσες |
|||||
Ερείπια έπαυλης με λουτρό σώζονται στο κτήμα Καψοκαββάδη. Ανατολικά μία μεγάλη αίθουσα (Caldarium) , διαστ. 4,70 Χ 6μ με είσοδο από βορρά και καμαροειδή στέγαση. Οι τοίχοι (παχ. 0,90 μ) είναι χτισμένοι από ισομεγέθεις οπτόπλινθους και ασβεστοκονίαμα, σε μερικά σημεία με ακανόνιστες πέτρες, τούβλα και ασβεστοκονίαμα, ενώ στο κάτω μέρος σώζονται λείψανα ορθομαρμάρωσης. Στις 4 γωνίες και στη μέση των 4 τοίχων υπάρχουν πήλινοι αγωγοί. Το δάπεδο έχει ωραίο πολύχρωμο μωσαϊκό με γεωμετρικά κοσμήματα και με ορθογώνιο άνοιγμα επικοινωνεί με τον υπόγειο χώρο (υπόκαυστο) του οποίου ο κεντρικός χώρος περιβάλλεται από καμαροσκέπαστο διάδρομο. Στο Ν. τοίχο υπάρχει μικρή ημικυκλική κόγχη της οποίας το δάπεδο βρίσκεται βαθύτερα και χωρίζεται με χαμηλό τοιχίο από το λοιπό χώρο. Αριστερά της ημικυκλικής υπάρχει μια ορθογώνια.
Δυτικά ένας διάδρομος (διαστ. 0,90 Χ4,80μ.) που ήταν καμαροσκέπαστος. ΝΔ της πρώτης αίθουσας άλλη καμαροσκέπαστη ( Frigitarium ), διαστ. 4,40 X5,50μ περίπου. Το δάπεδο είναι μεταγενέστερο με κομμάτια άσπρου και μαύρου μαρμάρου. Στη βόρεια πλευρά χαμηλός τοίχος χώριζε την αίθουσα αυτή από την προς Β. δεξαμενή νερού της οποίας ο πυθμένας βρίσκεται 2,50μ. χαμηλότερα. Άλλοι μεγάλοι χώροι αποκαλύφθηκαν εν μέρει ανασκαφικά μέσα στο γειτονικό (προς Δ.) κτήμα. Από την ανωδομή δεν σώζεται τίποτε. |
|||||
Ρωμαϊκή έπαυλη με Λουτρά στις Μπενίτσες |
|||||
Στο κτήμα Καψοκαββάδη σώζονται ερείπια βίλλας με λουτρό, ρωμαϊκών χρόνων. Συγκεκριμένα: ανατολικά μία μεγάλη αίθουσα (caldarium) με είσοδο από βορρά και καμαροειδή στέγαση, δυτικά ένας διάδρομος που ήταν καμαροσκέπαστος, ΝΔ της πρώτης αίθουσας μια άλλη καμαροσκέπαστη αίθουσα (frigidarium), βόρεια αυτής, δεξαμενή νερού. Αλλοι μεγάλοι χώροι αποκαλύφθηκαν μέσα στο γειτονικό (πρoς τα δυτικά) κτήμα Μπρεντάνου.
Ο χώρος μέσα στον οποίο σώζεται το μνημείο είναι ιδιωτικός. Το μνημείο είναι επισκέψιμο. |
|||||